
فرزند پروری ویژه ۱۱ تا ۱۸سالگی
نوجوانی مرحله انتقال بین کودکی و بزرگسالی است. نوجوانان از بعضی جهات شبیه کودکان هستند با این حال تغییرات بسیاری که در این مرحله روی میدهد آنها را متقاعد میسازد که تفاوتهای زیادی با کودکان دارند. به همین دلیل ما بعضی رفتارهای بزرگسالان را در نوجوانان میبینیم اما در اغلب اوقات آنها مانند بزرگسالان رفتار نمیکنند. به تدریج که نوجوانان بالغ میشوند، همانندی کمتری با کودک و شباهت بیشتری با بزرگسال از آنها مشاهده میشود.
نوجوانان را بر حسب میزان رشدی که در سطح تواناییها و مهارتهای مورد نیاز برای رفتار اثر بخش (همانند بزرگسالان) به دست میآورند نیز میتوان شناخت. این تکالیف مربوط به رشد عبارتنداز: کسب هویت، کسب استقلال عاطفی و مالی از والدین، برقراری رابطه اثربخش با همسالان، بالغ شدن و آمادگی برای انتخاب شغل.
در مقایسه با کودکان، نوجوانان از نظر جسمانی بالغتر، از نظر تواناییهای شناختی ماهرتر، از نظر شخصیتی کاملتر و منسجمتر و از نظر اجتماعی مهارتهای اثربخشتری دارند. این تغییرات بدان معناست که نوجوانان در مقایسه با کودکان، قادر به ایفای نقش اجتماعی فعالتری در جریان رشد خود هستند. تغییراتی که در چگونگی تفکر، استدلال ودرک و فهم نوجوان صورت می گیرند، قابل توجه تر از تغییرات آشکاری است که در جنبه جسمانی آنان رخ می دهد. در این مرحله نوجوان وارد مرحله تفکر انتزاعی می شود که تا ۱۶ سالگی ادامه دارد. در این مرحله رشد شناختی، اندیشه های نوجوان، برخلاف کودک، مفروضات و احتمالات را نیز در بر می گیرد. به بیان دیگر، کودک در دنیای واقعی و زمان حال زندگی می کند، در حالی که نوجوان در دنیای فرضی و احتمالات آینده سیر می نماید. همین امر به نوجوان اجازه می دهد تا با تصور و ترسیم جهانی برتر و مطلوب تر از آنچه هست به انتقاد از اوضاع و احوال موجود بپردازد و با سری مملو از افکار و تخیلات بلند پروازانه و قهرمانانه به استقبال ماجراجویی بشتابد. از این رو لازم است تا برخورد مربیان و معلمان با آنان که آرمانگرا و غالبا ناسازگارند بسیار سنجیده تر از قبل باشد. دستیابی به تفکر انتزاعی، سبب اشتغال ذهنی نوجوانان به مسائل انتزاعی و نظری از جمله موضوعات فلسفی،دینی، سیاسی و اخلاقی است و باعث می شود که به تمامی نگرش ها و عقاید خود تردید و تجدید نظر کنند و در جستجوی ارزش ها و فلسفه های جدید باشند.
تا سن هجده سالگی بلوغ به اندازه بدن بزرگسال به پختگی جنسی منجر میشود .تفکر و پیشرفت تحصیلی جدی تر میشود .نوجوانان روی تعریف کردن ارزش ها و هدفهای شخصی و مستقل شدن از خانواده تمرکز می کنندو به همین دلیل آموزش و بالا بردن آگاهی والدین در این مقطع بسیار حائز اهمیت است.