اواخر بزرگسالی (پیری) خانم ها
در دهه های اخیر امید به زندگی در میان افراد سالمند بهبود یافته است. در حال حاضر حداقل در ۳۵ کشور جهان امید به زندگی در زنان به بیش از ۸۰ سال رسیده است، بنابراین افزایش طول عمر زنان به بیش از ۵۰ سال در همه مناطق جهان مشاهده می شود. این در حالی است که، هم اکنون بیش از نیمی از جمعیت سالمندان دنیا را زنان تشکیل می دهند. طبق گزارش سازمان بهداشت جهانی هم اکنون در کشورهای آسیای شرقی و همچنین در کشورهای پاکستان، قطر و امارات، جمعیت زنان سالمند کمتر از مردان سالمند می باشد، این در حالی است که طبق پیش بینی این سازمان در آینده این نسبت به طور قابل ملاحظه ای تغییر کرده و جمعیت زنان سالمند افزایش خواهد یافت.
حضور روزافزون زنان در جامعه و اشتغال آنان منجر به افزایش میزان خودپنداره مثبت اجتماعی شده که متأثر از ویژگیهای شخصیتی، میزان تحصیلات، رضایت از زندگی و ازدواج می باشد. با این وجود، نباید این نکته از نظر دور بماند که دو دیدگاه در زمینه تاثیر اشتغال زنان بر روی سلامت روانی آنان مطرح می شود. دیدگاهی که در آن بر فواید اشتغال تأکید شده و معتقد است اشتغال می تواند تاثیر مثبتی بر روی اقتصاد خانواده، ارتقای سلامت روانی، پذیرش نقش های مثبت و احساس کار آمدی در جامعه، افزایش خودپنداره و اعتماد به نفس، بهبود روابط اجتماعی، عملکرد مثبت خانوادگی، امنیت خانوادگی، رضایت زناشویی، کاهش افسردگی و اضطراب داشته باشد.
همچنین، زنان متأهل شاغل از روش مقابله ای مساله مدار و زنان متاهل خانه دار از روش های غیرمؤثر هیجان مدار استفاده می کنند. اما دیدگاه دیگر، حاکی از آن است که اشتغال زنان اگرچه خوداتکایی آنان را افزایش می دهد، اما همزمان آنها را بیشتر در معرض فشارهای روانی قرار داده، زیرا عواملی مانند تبعیض های شغلی در مقایسه با مردان وانجام کارهای بالقوه استرس زا، مشاغل با درآمد پایین وانتظارات زیاد علی رغم اختیارات محدود از یک سو و مسئولیت هایی مانند انجام کارهای خانه، وظایف همسری، مراقبت از فرزندان و والدین مسن از دیگر سو، زنان را دچار تضاد بین نقش های شغلی وخانوادگی نموده و سبب کشمکش های روحی آنان می شود. این در حالی است که عدم اشتغال در زنان عامل مشکلات اقتصادی و فقر آنان در سالمندی می باشد که متعاقب آن موجب وابستگی زنان به همسر و یا فرزندانشان می شود.
بالا رفتن سن، محدودیتهایی به همراه میآورد که هرکسی با روش خود با این چالشها روبهرو میشود. سالخوردگی موضوعی جدا از جامعه، جنسیت یا پیشرفتهای اقتصادی نیست. اغلب با پدیده سالمندی به عنوان موضوع منفی برخورد میشود، درحالیکه سالمندان در فعالیتهای داوطلبانه، انتقال تجربه و اطلاعات، تعاملات اجتماعی نقش مهمی دارند.
نظر دکتر سوزان نولن هوکسما، استاد روانشناسی دانشگاه ییل، این است که قدرت زنان، به آنان ذهنیتی میدهد که سالمندی را به عنوان مرحلهای برای تکمیل کارهایشان بپذیرند. در تحقیقات او سالمندی تنها عبور از زمان و رسیدن به سالهای پیری نیست، بلکه رسیدن به شکوفایی است. دکتر هوکسما شواهد بسیاری در تحقیقات مختلف یافته است که نشان میدهد زنان حس شکوفایی بیشتری در سنین بالاتر پیدا میکنند. با توجه به نکات مطرح شده آشنایی با ویژگی های این دوره و آموزش در مورد چگونگی سپری کردن این دوره به بهترین نحو بسیار حایز اهمیت است.